Jong talent aantrekken en behouden

Het aantrekken en behouden van jong talent is één van de grootste uitdagingen van deze tijd. Generatie Z, geboren tussen 1995 en 2010, betreedt de arbeidsmarkt met andere verwachtingen, vaardigheden en ambities dan voorgaande generaties.

Laura Bas, expert in jong talent, participatie en toekomstdenken, deelt haar inzichten over hoe bedrijven, scholen en organisaties kunnen inspelen op deze nieuwe realiteit. Haar ervaringen laten zien dat het begrijpen van jongeren en het creëren van betekenisvolle werkervaringen belangrijk zijn voor succes.

Jong talent: wie zijn ze en wat drijft hen?

Volgens Laura wordt jong talent vaak verkeerd begrepen. “Jammer genoeg wordt deze generatie soms weggezet als lui,” zegt ze. “Maar als je aan jongeren vraagt wat ze nodig hebben om serieus te overwegen vijf jaar bij een organisatie te blijven, dan is het niet het salaris dat bovenaan komt te staan. Het zijn doorgroeimogelijkheden, nieuwe dingen leren en de kans om mee te denken over verbeteringen in de organisatie.”

Jongeren willen impact maken en energie krijgen van hun werk. Laura legt uit: “Het doel is niet alleen om taken af te ronden, maar om een omgeving te creëren waarin je je talenten kunt ontwikkelen. Als jonge mensen in organisaties echt de ruimte krijgen om mee te denken en problemen op te lossen, levert dat enorme energie en waarde op. Voor henzelf én voor de organisatie.”

Doe-ervaring boven theoretische kennis

Een van de belangrijkste lessen die Laura benadrukt, is dat jongeren leren door te doen. Ze vertelt over haar eigen ervaringen in de horeca en retail tijdens haar studententijd: “Dingen doen en uitproberen helpt om je baankeuze scherp te krijgen. Als je ergens stage loopt of meeloopt, ontdek je waar je energie van krijgt. Dat helpt om je studiekeuze of carrièrepad bij te stellen. En het is oké om van richting te veranderen; geen enkele keuze is definitief. Zie je carrière als een rotonde: je kunt altijd een nieuwe afslag nemen.”

Voor bedrijven betekent dit dat ze jongeren actief moeten laten proeven aan verschillende functies. Meeloopdagen, stages en praktijkervaringen zijn cruciaal om talent te ontdekken en te binden.

Communicatie en samenwerking tussen scholen en bedrijven

Laura benadrukt dat veel sectoren nog een kloof hebben tussen onderwijs en praktijk. “Wat in de opleiding geleerd wordt, komt lang niet altijd overeen met wat op de werkvloer verwacht wordt. Generaties boven jongeren zeggen dan vaak: ‘De jeugd van tegenwoordig kan helemaal niks.’ Maar het probleem ligt vaak bij communicatie en afstemming.”

Een betere samenwerking kan volgens haar gerealiseerd worden door:

Kruisbestuiving: Werkplekken en opleiders moeten regelmatig overleggen over wat er geleerd wordt en hoe dit aansluit op de praktijk.

Maatwerk in inwerken: Door inzicht in wat leerlingen al leren, kunnen bedrijven hun inwerkprogramma’s beter afstemmen, waardoor uitval wordt verminderd en medewerkers sneller productief zijn.

Langetermijnvoordeel: Dit kost in het begin tijd, maar levert op lange termijn beter opgeleide medewerkers en een efficiëntere organisatie.

Laura merkt op dat dit in de zorg nog een uitdaging is, vooral omdat de sector soms terughoudend is in het verhogen van lonen of het aanpassen van structuren. Toch benadrukt ze dat zichtbaar maken van impact en doorgroeimogelijkheden kan helpen bij het aantrekken van talent.

Het imago van praktische beroepen

Veel jongeren kiezen niet voor sectoren zoals bouw, techniek of horeca vanwege een negatief beeld of gebrek aan zichtbaarheid. Laura legt uit: “Deze sectoren zijn nauwelijks aanwezig op platforms waar jongeren zitten, zoals social media. En er heerst vaak een verkeerd beeld dat vakmensen weinig verdienen.”

Daarom is het volgens haar belangrijk dat bedrijven hun branding en communicatie aanpassen:

Laat zien hoeveel je kunt verdienen in praktische beroepen – bijvoorbeeld dat een geschoold schilder of glaszetter €3.000 netto kan verdienen, waardoor een huis kopen haalbaar wordt.

Toon de maatschappelijke impact: bouw draagt bij aan het oplossen van de woningcrisis, de zorg helpt mensen in kwetsbare situaties, en het onderwijs geeft cruciale kennis door aan kinderen.

Speel in op de wensen van jongeren: duidelijkheid, doorgroeimogelijkheden en fijne collega’s zijn belangrijker dan volledig remote werken of alleen een hoog salaris.

Laura benadrukt dat een “rebranding” van deze sectoren essentieel is om het juiste talent aan te trekken.

Skills voor de toekomst

De vaardigheden die jongeren nodig hebben op de werkvloer veranderen continu. Volgens Laura zijn de belangrijkste skills:

Communicatievaardigheden: Jongeren zijn opgegroeid met sociale media en digitale communicatie, maar dit betekent niet automatisch dat ze effectief communiceren op de werkvloer. Conflicten via WhatsApp oplossen, bijvoorbeeld, werkt anders dan face-to-face.

Flexibiliteit: De coronapandemie en veranderende arbeidsmarkt maken flexibiliteit steeds belangrijker, van het plannen van shifts tot werken met nieuwe technologieën en AI.

Samenwerking en energiegevers: Jongeren zoeken fijne collega’s en een positieve werkomgeving. Organisaties die dit faciliteren, zien medewerkers die gemotiveerd en betrokken zijn.

Laura ziet dat bedrijven die hierop inspelen, jongeren niet alleen aantrekken, maar ook behouden.

Feedback: van hiërarchie naar samenwerking

Feedback geven is een punt waar veel organisaties nog kunnen verbeteren. De traditionele manier – iemand vertellen wat hij of zij verkeerd doet – werkt steeds minder goed. Laura adviseert een andere aanpak:

• Vraag eerst hoe iemand feedback wil ontvangen.
• Focus op wat nodig is om resultaten te behalen, in plaats van boos worden over gemiste deadlines.
• Betrek de medewerker bij het proces: “Wat heb jij van mij nodig om dit resultaat te behalen?”

Deze aanpak maakt feedback constructief, toekomstgericht en motiverend. Laura noemt dit een tip van Loek Peters, specialist in feedbackmethodes, en benadrukt dat het zowel jongere als oudere generaties helpt.

Jongeren en de werk-privébalans

Een ander veelgehoord misverstand is dat jongeren niet hard willen werken. Laura legt uit dat dit vaak niet klopt: “Jongeren willen juist productief zijn, maar wel een leven buiten werk. Ze willen er echt zijn voor hun gezin en hun vrije tijd. Dat betekent niet dat ze lui zijn, maar dat ze bewust hun balans kiezen. Millennials en Gen Z zoeken flexibele werktijden, maar begrijpen ook dat vier dagen werken in sommige functies noodzakelijk is om financiële doelen zoals een eigen huis te bereiken.”

Up-to-date blijven

Laura blijft continu leren over de jongere generatie door onderzoek, gesprekken met jongeren en ouders, en deelname aan externe projecten. “Generatieverschillen komen vaak voort uit opvoeding en de software-updates die ouders hun kinderen meegeven,” zegt ze. Door deze inzichten blijft ze een waardevolle bron voor organisaties die willen inspelen op jong talent.

Conclusie: hoe organisaties jong talent kunnen boeien

Het aantrekken en behouden van jong talent vraagt om een combinatie van inzicht, communicatie, flexibele werkvormen en betekenisvolle ervaringen. Samengevat zijn de belangrijkste lessen van Laura:

Laat jongeren ontdekken: stages, meeloopdagen en praktische ervaring helpen bij het vinden van energiegevers.

Versterk samenwerking onderwijs–praktijk: kruising tussen opleiding en werkplek voorkomt uitval en vergroot effectiviteit.

Rebrand praktische sectoren: laat zien wat het inkomen, de doorgroeimogelijkheden en maatschappelijke impact zijn.

Investeer in skills voor de toekomst: communicatie, samenwerking, flexibiliteit en AI-vaardigheden zijn cruciaal.

Geef constructieve feedback: focus op resultaat en persoonlijke behoeften, niet op hiërarchische correcties.

Respecteer werk-privébalans: jongeren willen productief zijn, maar ook een leven buiten werk.

Door deze inzichten te volgen, kunnen organisaties niet alleen jong talent aantrekken, maar ook een werkomgeving creëren waar jongeren floreren, impact maken en gemotiveerd blijven. Zoals Laura het zelf zegt: “Studie- en baankeuzes zijn geen definitieve keuzes. Door jongeren de ruimte te geven, krijgen zij energie en leveren ze waarde, voor zichzelf én voor de organisatie.”‹‹

Over het boek van Laura:

Haar boek, inmiddels een bestseller, staat op nummer één bij Management Books en behandelt uitgebreid het aantrekken en behouden van jong talent. Hierin deelt Laura praktische tips, onderzoek en inzichten die direct toepasbaar zijn voor werkgevers, onderwijsinstellingen en ouders.