Wat doe je als je je mavo hebt gehaald, maar nog niet weet welke kant je op wilt? Cheverney Masius (21) besloot na haar examen eerst naar Spanje te gaan. Als au pair kreeg ze de tijd om na te denken over haar toekomst. Tot ze online een interview las over een opleiding in de houtbewerking. Dat maakte haar nieuwsgierig. Inmiddels staat ze zelf in de werkplaats van de Vakopleiding Hout in Bergen op Zoom. Iedere dag ontdekt ze steeds meer kanten van het vak.
Van Spanje naar de werkplaats
Na haar mavo wilde Cheverney niet meteen een opleiding kiezen. Ze besloot eerst als au pair naar Spanje te gaan. ‘Ik kwam deze oproep online tegen en dat leek mij leuk om de tijd tot ik ging studeren te overbruggen. Ik dacht: dat doe ik een paar maanden en dan heb ik rustig de tijd om te onderzoeken wat ik wil na mijn mavo.’
De periode in Spanje gaf haar niet alleen de ruimte om na te denken. Ze leerde er ook veel van. ‘Ik heb daar een bepaalde zelfstandigheid geleerd. Je bent in het buitenland best wel op jezelf aangewezen.’
Tijdens haar verblijf zat ze op een dag online te scrollen. Ze las een interview met een meisje dat vertelde over haar praktijklessen in de houttechniek. ‘Werken met hout, actief bezig zijn. Dat vond ik meteen heel interessant. Het trok mij aan.’
Cheverney besloot verder onderzoek te doen. Het leek haar steeds leuker om met hout te gaan werken en besloot ervoor te gaan.
Van hakjes naar werkschoenen
Voor haar ouders was haar keuze een verrassing. ‘Mijn ouders waren wel heel verbaasd toen ik het vertelde. Ze moesten zelfs een beetje lachen. Ik heb broers en ben zelf echt zo’n meisje-meisje. Ik hou van mijn nagels doen en hakjes dragen.’ Toch kreeg ze alle ruimte om het te proberen. ‘Ze zeiden: “Probeer het gewoon.”’ Dat deed ze. Inmiddels zijn haar ouders vooral trots op haar. Cheverney vindt het prettig dat ze in de werkplaats zelfstandig kan werken. ‘Je werkt hier heel zelfstandig. Soms help je elkaar of doe je wat samen. Maar verder zit je niet op elkaars lip.’ Die zelfstandigheid betekent niet dat ze alles alleen hoeft te doen. Als ze ergens niet uitkomt, kan ze haar instructeur om hulp vragen.
Rustige begeleiding
Voor Cheverney is instructeur Ronald Woolschot een belangrijke persoon tijdens haar opleiding. Ze waardeert vooral de rust waarmee hij leerlingen begeleidt. ‘Ronald is heel rustig. Hij kan snel schakelen en behoudt zijn kalmte. Als hij net een andere leerling aan het helpen is en ik heb een vraag, maakt hij toch tijd.’ Volgens Cheverney doet hij dat zonder onrust te veroorzaken. ‘Dat doet hij heel rustig. Zo kan ik verder en dat is fijn.’ Omdat Cheverney van de mavo komt, kan ze voor sommige algemene vakken versneld door. ‘Als ik bijvoorbeeld Nederlands heb gehaald, krijg ik daar vrijstelling voor. Mijn uitdaging zit in de praktijk.’ En juist daar leert ze het vak.
Wanneer ben je een echte vakman?
Ronald weet hoe belangrijk praktijkervaring is. Hij vertelt over een vroegere leermeester, Ad van Eekelen. In de praktijkruimte hangt nog altijd een bordje met zijn naam: ‘Ad van Eekelenplein’.
Ronald herinnert zich vooral hoe goed deze vakman kon meten. ‘Hij kon een trapgat meten en van daaruit een mal maken. Als je dat kunt, ben je echt een vakman.’ Een trapgat is de opening in de vloer waar een trap doorheen komt. De maten van die opening zijn belangrijk om te bepalen hoe een trap moet worden gemaakt. “Bij dit soort werk komt veel meer kijken dan alleen zagen en timmeren. Je moet kunnen meten, tekeningen lezen en begrijpen hoe verschillende onderdelen uiteindelijk samen één geheel vormen. Een kleine meetfout kan al gevolgen hebben voor de aansluiting van onderdelen.” Dat nauwkeurig werken ziet Ronald dagelijks terug in de werkplaats.
‘Daar doen we het voor’
Tijdens het gesprek loopt Ronald naar een leerling die aan het werk is. Hij bekijkt de vorm die de leerling heeft gemaakt. ‘Zo, je hebt een mooie vorm gemaakt, goed gedaan. Even meten… 4,5. Daar doen we het voor.’
Daarna gaat hij verder met het gesprek. Het korte moment laat precies zien waar het in de praktijk om draait: iets maken is één ding, maar controleren of het ook klopt, hoort er net zo goed bij. Ronald legt uit: “Bij trappen en kozijnen is haaksheid bijvoorbeeld belangrijk. Haaks betekent dat twee delen precies een hoek van 90 graden met elkaar vormen. Bij een kozijn zorgt een goede haaksheid ervoor dat het kozijn recht en maatvast is en dat een raam of deur goed kan worden geplaatst en functioneren. Bij een trap moeten onderdelen eveneens nauwkeurig worden gemaakt, zodat ze goed op elkaar aansluiten.”
Van meubels naar trappen en kozijnen
Het houtvak verandert. In de regio zijn grote bedrijven actief die onder meer trappen maken. Daar wordt veel machinaal gewerkt. De Vakopleiding Hout wil daarom dat leerlingen tijdens hun opleiding ook kennismaken met deze kant van het vak. Hij verdiept zich er zelf in om de kennis vervolgens aan leerlingen te kunnen overbrengen. Ronald licht dit toe. ‘Om goed aan te sluiten bij de regio ben ik zelf aan het leren hoe ik kozijnen en trappen moet maken, om zo leerlingen hierin op te leiden.’ Ook kozijnen bieden volgens Ronald interessante mogelijkheden. In de regio zitten verschillende grote kozijnenfabrieken. Werkgelegenheid is er daarom voldoende voor handen.
Dat is een reden om het aanbod binnen de opleiding breder te maken. Ronald merkt dat leerlingen soms binnenkomen met een algemeen idee: ze weten dat ze iets met hout willen doen, maar nog niet precies wat. ‘Als leerlingen hier binnenkomen, zeggen ze bijvoorbeeld: hout lijkt mij leuk. Dan vragen wij: wat wil je doen met hout?’ Door leerlingen kennis te laten maken met verschillende onderdelen van het houtvak, krijgen ze meer mogelijkheden om te ontdekken wat bij hen past. ‘Nu we kozijnen en trappen maken erbij aanbieden, is de keuze nog breder en sluit het beter aan bij wat de regio aan vakmensen vraagt.’
Eerst breed leren
Stanley Geilings is opleidingscoördinator en vormt de verbinding tussen het onderwijs en het bedrijfsleven. Met iedere leerling voert hij een intakegesprek. ‘Daarin bespreek ik de verwachtingen van de leerling en wat wij bieden. Daarna geef ik iedereen persoonlijk advies.’ Na de intake volgt een introductieperiode in de werkplaats. Leerlingen krijgen daar de kans om kennis te maken met verschillende werkzaamheden en technieken. ‘We bieden een brede basisopleiding, zodat de leerlingen zich daarna kunnen specialiseren en van veel technieken geproefd hebben.’
Volgens Stanley is niet alleen technische kennis belangrijk. Ook je houding als student telt mee. ‘Je moet precies zijn, kunnen meten, tekeningen kunnen lezen en technisch inzicht hebben. En je moet niet bang zijn voor repeterend werk.’ Wie in de houttechniek werkt, moet dus zorgvuldig kunnen werken. Je maakt iets niet zomaar even af, maar controleert steeds of het resultaat klopt.
Oog voor de praktijk
De opleiding kijkt daarbij goed naar wat er buiten de school gebeurt. De ontwikkelingen bij bedrijven in de regio spelen mee in wat leerlingen leren. Dat vraagt ook van de opleiding dat ze zelf blijft ontwikkelen. Stanley is daarom in gesprek met Curio om de opleiding Montagemedewerker houttechniek verder vorm te geven.
Binnen dit vakgebied leren studenten onder meer houten elementen bewerken en samenstellen. Kozijnen, ramen, deuren en trappen behoren tot de producten waarmee een montagemedewerker houttechniek kan werken. Zo ontstaat een opleiding waarin leerlingen eerst een brede basis krijgen en daarna kunnen ontdekken welke richting het beste bij hen past.
Vrijheid en leuke collega’s
Voor Cheverney begint ondertussen steeds duidelijker te worden wat ze later belangrijk vindt in haar werk. ‘Ik zou graag werken bij een leuk bedrijf met leuke collega’s. Waar een bepaald stukje vrijheid voor mij is en met een fijne werksfeer.’ Wie Cheverney aan het werk ziet, kan niet om de lach om haar gezicht heen.
Wil jij ook werken en leren in de houttechniek?
Check hier voor een opleiding bij jou in de buurt.
Verder lezen
Wil je zelf een opleiding kiezen? Lees over het verschil tussen BOL en BBL en erkende leerbedrijven. Meer over de school uit het interview vind je bij Vakopleiding Hout.
