De vijf verschillende techneuten van nu

De vijf verschillende techneuten van nu

Schroef een zorgrobot uit elkaar en laat jongeren zien hoe ingenieus zo’n apparaat in elkaar zit, en een deel van hen hangt aan je lippen. Die groep wordt groter als je diezelfde robot ook vanuit andere invalshoeken belicht: hoe hij de kwaliteit van leven van patiënten verhoogt, het tekort aan zorgpersoneel tegengaat, zakelijk succes oplevert of hoe hij inspireert tot nieuwe innovaties – maak daar een uitdagende praktijkopdracht van en zelfs de sceptici zijn om. Inspelen op verschillende drijfveren loont. Het Bèta&TechMentality-model helpt daarbij.

Vijf hoofdtypen techneuten

Het Bèta&TechMentality-model geeft inzicht in verschillende manieren waarop jongeren tegen techniek aankijken. Het is gebaseerd op onderzoek onder 1500 jongeren van 9-17 jaar in opdracht van Platform Talent voor Technologie. Hieruit zijn vijf hoofdtypen gedestilleerd: Vernieuwers, Doeners, Maatschappelijke Toepassers, Ontdekkers en Creatieve Makers. De één veert op bij elke hightech gadget en blaakt van technisch zelfvertrouwen. De ander slaat aan op technologische oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken zoals de plasticsoep en klimaatverandering. Een derde is onzeker maar wordt wél enthousiast van proefjes en aansprekende rolmodellen. Het model is bedoeld om docenten en communicatieafdelingen van technische opleidingen en leerkrachten, decanen en mentoren in het voortgezet onderwijs te helpen technologie voor een brede doelgroep aantrekkelijk te maken.

Het belang van verhalen vertellen

De Vakschool Technische Installaties (VTI), een netwerk van opleidingen en technische bedrijven in Amsterdam, heeft hiermee goede ervaringen. “Bij wervingsacties en in ons onderwijs denken we meteen in verschillende doelgroepen”, vertelt programmadirecteur Martin de Haan. “Dat is een leerproces geweest. Veel docenten gaven voorlichting vanuit hun eigen drijfveren: een passie voor techniek en sleutelen. Met als gevolg dat ze maar een beperkt deel van de jongeren aanspraken. Het Bèta&TechMentality-model maakt duidelijk hoe belangrijk het vertellen van verhalen is: over hoe technologie mensen helpt, oplossingen biedt, dingen mogelijk maakt.”

De stad als leslokaal

Het idee van enthousiasmeren door vertellen heeft VTI onder andere doorgevoerd in het programma De stad als leslokaal. “Technologische vernieuwingen volgen elkaar zo snel op dat we het niet zinvol vinden doorlopend te investeren in de onderwijsomgeving”, zegt Martin. “In plaats daarvan zien wij de stad als campus – daar zit de échte context. We zoeken de samenwerking met het bedrijfsleven om daar toepassingen van het van van installateur zichtbaar te maken. Op hoewerktmijnstad.nl. vind je een interactieve kaart van Amsterdam met onze partners. Neem theater DeLaMar: als je daarop doorklikt, zie je hoe een technicus achter de schermen met de installatie bezig is. En met zijn werk meteen een geweldig avondje uit mogelijk maakt. Zo is de hele website opgebouwd vanuit de Bèta&TechMentality-inzichten. Basisscholen, voortgezet onderwijs en vakopleidingen kunnen meteen op een groeiend aantal plekken in de stad een excursie boeken. En zo kennismaken met de verhalen achter installatietechniek.”

20 procent meer instroom

Martin zorgt ook dat bedrijven die voorlichting geven op open dagen van VTI zich bewust zijn van uiteenlopende doelgroepen. “Ze denken nu na over hoe ze anderen enthousiast maken. Zo laat bouwbedrijf BAM een aansprekende film zien waarin medewerkers hun verhaal vertellen vanuit een tunnel.” Of die aanpak werkt? “Zeker! Sinds 2017 hebben wij elk jaar 20 procent meer instroom, waaronder meer meisjes. Daarbij spelen ook andere ontwikkelingen een rol, maar het denken vanuit verschillende drijfveren draagt absoluut bij.”

Grote potentie

Ook de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) wil met Bèta&TechMentality aan de slag. “Onze voorlichtingscampagnes geven een breed beeld van techniek”, vertelt Edmée Trumpis, marketing- en communicatieadviseur. “Maar we willen ook onze afzonderlijke techniekopleidingen onder de aandacht brengen bij studiekiezers. Daar hoort een communicatieboodschap bij die zich richt op een brede groep jongeren; dé techniekjongere bestaat niet.” Edmée ziet het model als hulpmiddel om gericht jongeren aan te spreken. “Je kunt per opleiding verschillende doelgroepen benaderen. Neem elektrotechniek. Nu trekt deze opleiding vooral jongeren die vanuit zichzelf gemotiveerd zijn om bijvoorbeeld te ontdekken hoe apparaten in elkaar zitten. Terwijl elektrotechniek ook bij andere drijfveren aansluit. Zo is er een grote groep jongeren die iets goeds wil doen voor de wereld. En zich nog niet realiseert dat elektrotechniek prachtige kansen biedt om hieraan bij te dragen. Denk aan het klimaatprobleem en de energietransitie.”

Brede wereld van techniek

Bèta&TechMentality geeft inzichten en handvatten die de HAN helpen het blikveld van jongeren te verruimen. Edmée: “Die grijpen we graag aan. Daarnaast gebruiken we de ‘7 werelden van techniek,’ een model dat een beeld geeft van hoe breed de techniekwereld is aan de hand van zeven sectoren (werelden). Die werelden komen terug in onze techniekvoorlichtingsactiviteiten. Zoals in de HAN Techtruck, een vrachtwagen vol activiteiten die scholen bezoekt om 4-havoleerlingen enthousiast te maken voor techniek, technologie en onze opleidingen. We puzzelen nog hoe we de modellen van de 7 werelden van techniek en Bèta&TechMentality op elkaar kunnen leggen; dat zou het mooiste zijn.”

Leer meer tijdens de workshop Bèta&TechMentality

Tijdens de workshop krijg je als team een toelichting op het model, de verschillende typen jongeren en hoe je je onderwijs en voorlichting zo inricht dat je er een brede groep mee raakt. Deelname is kosteloos. Meld je met jouw team snel aan via www.betatechmentality.nl. ‹‹

Welke type ben jij eigenlijk?
Vernieuwers
zijn graag met techniek bezig en vinden dat ze er goed in zijn. Over de rol van technologie bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken zoals klimaatverandering zijn ze positief; ze associëren techniek met vooruitgang, en zien zichzelf al vol trots bijdragen aan innovaties. Daag hen uit met hightech theorie-en-praktijkopdrachten en ze leven helemaal op.
Maatschappelijke Toepassers lopen (nog) niet warm voor techniek en hebben vaak het idee dat ze niet goed zijn in vakken als techniek, wis- en natuurkunde. Toch zijn ze vaak te enthousiasmeren voor technologie als je laat zien hoe belangrijk technologie is voor de onderwerpen die hen interesseren, zoals de zorg of het onderwijs.
Doeners willen het liefst met hun handen werken, zonder te veel theoretische rompslomp. Ze hebben vaak een traditioneel beeld van techniek en vinden dat ze er niet in uitblinken. Leuke praktijkopdrachten in de klas en inspirerende rolmodellen kunnen helpen hun kijk op techniek te verbreden en hun zelfvertrouwen op dit vlak te vergroten.
Ontdekkers zijn nog zoekende naar een richting die bij hen past. Hun – soms nogal conservatieve – beeld van techniek ligt nog niet vast. Maar leg je verrassende hightech voorbeelden aan ze voor, dan worden ze vaak snel enthousiast. Nu nog zorgen dat ze zicht krijgen op hun eigen technische talent, bijvoorbeeld via ontwerpopdrachten.
Creatieve Makers hebben een sterke intrinsieke motivatie voor techniek. Ze puzzelen graag op de beste oplossing voor een uitdagend probleem. Ze zien techniek ook als middel om maatschappelijke kwesties te lijf te gaan. Geef deze jongeren de ruimte om daarmee zelf aan de slag te gaan en hun enthousiasme neemt alleen maar toe.